Soorten Schotse whisky

21/08/2016

Doorheen de jaren zijn er verschillende soorten Schotse whisky ontstaan. Als iemand refereert naar "Scotch" weet je nog altijd niet welke soort er bedoeld wordt. Er zijn namelijk 5 categorieƫn van Schotse whisky.

De evolutie van whisky doorheen de jaren, is altijd gebonden geweest aan wetgeving en taxen. Daarom werd in 1909 gedefinieerd door de Royal Commision wat Scotch whisky was.

Toen werd whisky al gedistilleerd in batches in koperen pot stills of via een continue methode via grote patent stills. De 2 beweerden dat ze de enige echte Schotch produceerden.

Patent stills worden ook continuous stills of Coffey stills genoemd, naar Aeneas Coffey.

De commissie heeft toen beslist dat Scotch whisky een sterke drank is, die gedistilleerd werd in Schotland uit een mengeling van granen die omgezet wordt in oplosbare suikers door de het mouten van deze granen. Er mag enkel water, graan en gist gebruikt worden in de productie.

Deze regel bepaalt dat whisky afkomstig van zowel de pot stills als de patent stills Scotch genoemd mag worden.

In 2009 werd deze regel verder aangevuld in de Scotch Whisky regulations. Deze aanvullingen bepalen dat het mashen, de fermentatie en distillatie plaats moet vinden in de distilleerderij en de dat het distillaat minder moet zijn dan 94,8% ABV.
Deze "new make" moet gerijpt worden in eiken vaten, die niet groter zijn dan 700 liter, gedurende minstens 3 jaar in Schotland. Deze rijping hoeft niet noodzakelijk op de site van de distilleerderij zelf te gebeuren.
De whisky moet gebotteld worden op minstens 40% ABV. En er mag hooguit caramel aan de gebottelde whisky toegevoegd worden.
Als er een age statement op de fles staat, moet deze refereren naar de jongste whisky in de fles.

De gebruikte granen mogen wel van overal ter wereld afkomtig zijn. 

Het gebeurt zelfs vaker dat whisky niet alleen ter plaatse gerijpt wordt. In bijna elk warehouse vind je vaten afkomstig van verschillende distilleerderijen. Dit heeft te maken met het spreiden van het risico. Als er iets met een warehouse zou gebeuren zou een distilleerderij zijn gehele voorraad kunnen kwijtraken.

In 2009 werden ook volgende soorten whisky gedefinieerd.

Single Malt Scotch whisky

Of kortweg "Single Malt" is whisky die geproduceerd werd door distillatie in koperen pot stills, waarbij de spirit minstens 2 keer gedistilleerd werd.

De single malt bestaat voor 100% voor whisky uit 1 distilleerderij. Maar kan wel whisky bevatten van verschillende leeftijden, uit verschillende vaten. Het proces waarbij de "single malt" samengesteld wordt, wordt "vatting" genoemd.

Voorbeelden: Ardbeg, Kilchoman, Kilkerran, ...

Je kan ook single malt whisky kopen, die afkomstig is uit 1 vat. Dit blijft single malt, maar krijgt de extra vermelding "single cask" mee. Meestal vind je ook het vat-nummer op de fles. 

Blended Malt Scotch whisky

De Blended Malt is moeilijker te vinden. Dit is een whisky die is samengesteld uit single malt-whisky's die afkomstig zijn van verschillende distilleerderijen.

Vroeger werd dit ook "Vatted Blend" genoemd.

Producenten van blended malts zijn The Compass Box en Douglas Laing

Single Grain Scotch whisky

De Single Grain-whisky is whisky die geproduceerd werd in 1 distilleerderij uit een combinatie van gemoute gerst en andere niet-gemoute granen door het gebruik van een patent still.

Deze whisky is moeilijk te vinden, en wordt meestal gebruikt in blend whisky's.

Voorbeeld: Girvan

Blended Grain Scotch whisky

De Blended grain is dan weer een blend die afkomstig is van verschillende graan-whisky's uit verschillende distilleerderijen.

Blended Scotch whisky

De meest verkochte whisky is blend whisky: ongeveer 90% van de whisky die wereldwijd verkocht wordt. Deze wordt samengesteld uit zowel single malt- als graanwhisky's. De verhoudingen variëren per producent.

Blend whisky's hebben vaak een slechte naam omdat ze meestal op grote productie en verkoop mikken.

Laat je echter niet afschrikken en probeer eens een Black Bull of een Robert Burns Blend

Wat er ook gezegd wordt over whisky, pin je niet vast aan een label, en ontdek vooral je eigen smaak. En waarom zou je een goede blend links laten liggen? Veel single malts worden ook maar geproduceerd voor de grote oplage (Glenfiddich, The Glenlivet, ...) en springen er niet echt uit.

Laat je echter door niemand vertellen wat jij lekker moet vinden.